این آزمایش برای بخش مخلو ط ها درعلوم چهارم کاربرد دارد


از آنجا كه روغن در مقايسه با آب، جرم حجمي كمتري دارد وقتي تركيبي از آب و روغن را در يك ظرف مي‌ريزيد لايه روغن روي سطح آب قرار مي‌گيرد. به همين دليل هم گفته مي‌شود اين دو ماده مخلوط شدني نيستند. براي اين كه قابليت تركيب مواد مختلف با همديگر را مقايسه كنيد به نيم‌ليتر يا يك چهارم فنجان عسل يا عصاره غلات، مايع ظرفشويي، آب، روغن سبزيجات و الكل چوب و مقداري رنگ خوراكي نياز داريد.

براي انجام اين آزمايش بايد از يك ليوان پلاستيكي شفاف كه حجم آن در حدود 350 ميلي‌ليتر باشد استفاده كنيد. عسل يا عصاره غلات را از قسمت وسط ليوان داخل آن بريزيد. در مرحله بعد، مايع ظرفشويي را به ليوان اضافه كنيد. سپس در يك فنجان مجزا چند قطره رنگ خوراكي را با آب مخلوط كنيد و در ظرفي ديگر چند قطره رنگ ديگر را هم به ظرف محتوي الكل اضافه كنيد تا رنگ آن يكنواخت شود. در اين مرحله بايد آب رنگي را به آرامي به ليوان محتوي عسل و مايع ظرفشويي اضافه كنيد. البته بايد اين كار را به دقت انجام دهيد تا اين مايعات اصلا با هم مخلوط نشوند.

پس از آن ابتدا روغن گياهي و سپس الكل را نيز به ليوان اضافه كنيد. به نظر شما چرا اين مايعات به صورت لايه‌هاي مجزايي در ظرف قرار مي‌گيرند و با هم تركيب نمي‌شوند. گر چه رنگ همه اين مايعات با هم متفاوت است، اما ويژگي‌ اصلي كه موجب ايجاد تفاوت‌هايي در خواص فيزيكي اين مايعات مي‌شود اين است كه چسبندگي ذرات تشكيل‌دهنده ساختار اين مايعات در مقايسه با هم فرق دارد و از آنجا كه جرم حجمي يا چگالي اين مايعات متفاوت است، ساختاري لايه‌اي شكل از آن در داخل ليوان ايجاد مي‌شود.

البته همان‌طور كه پيش از اين نيز گفته شد آب و روغن در هم تركيب نمي‌شوند، اما آب و الكل در هم انحلال‌پذير هستند و مي‌توانند با هم تركيب شوند. آب و مايع‌ ظرفشويي هم انحلال‌پذيرند و مايع ظرفشويي در آب حل مي‌شود.

محتوي درون ليوان را هم بزنيد و ببينيد چه اتفاقي مي‌افتد. آيا لايه‌هاي تشكيل‌ شده در ليوان در هم ادغام مي‌شوند؟ براي اين كه آنچه در ادامه در داخل ليوان اتفاق مي‌افتد را نيز بتوانيد به خوبي مشاهده كنيد بهتر است براي چند دقيقه ليوان را در گوشه‌اي كنار بگذاريد. به نظر شما آيا با گذشت زمان مايعات مختلفي كه داخل ليوان ريخته‌ايد از هم جدا مي‌شوند و ساختاري لايه‌اي شكل مشابه آنچه در آغاز ايجاد شده درون ليوان شكل مي‌گيرد يا خير؟

همان‌طور كه مي‌بينيد مايعاتي كه در هم انحلال‌پذير نباشند حتي پس از آن كه شما محتوي درون ليوان را هم مي‌زنيد باز هم به صورت لايه‌هايي جدا از هم قرار مي‌گيرند.

منبع ضمیمه سیب روزنامه جام جم

+ نوشته شده توسط رامين مرادي در شنبه سوم دی ۱۳۹۰ و ساعت 18:45 |